Google en blog als metaforen voor kennisorganisatie en kenniswerker
Kennis heeft invloed op de concurrentiepositie en de waarde van de onderneming. Dus willen bedrijven een lerende organisatie zijn waarin mensen hun kennis delen. Twee fenomenen op Internet kunnen dienen als metaforen voor de moderne kennisorganisatie en de kenniswerker daarin.
De toch niet zo onmogelijke taak van Google
Jaren geleden stond er een artikel in Wired over de zware taak van Yahoo om zoveel mogelijk informatie op het snel uitdijende Internet keurig in hokjes te stoppen. Er stonden vermakelijke anekdotes in over rechtszaken en verontwaardigde gebruikers. Iedereen kan zich wel wat voorstellen bij de onmogelijke opgave om consequent te beoordelen welke website hoe moet worden geclassificeerd, zodat een gebruiker van Yahoo (toen nog vooral een directory) er wat aan heeft. In dit artikel werd deze opgave neergezet als vooral een menselijke afweging. Een soort superbibliothecaris had het voor het zeggen.
Achter een zoekmachine zit software. Dat betekent dat de programmeur moet bepalen hoe een website of webpagina door de software wordt ingedeeld. In eerste instantie stortten - naast de programmeurs - vooral taalkundigen zich op het bedenken van regels die de software van zoekmachines moet volgen. Google werd snel bekend dankzij de minimalistische opzet maar ook omdat ze begonnen met het vaststellen van het belang van een website aan de hand van onder andere het aantal mensen dat naar een webpagina verwijst. Zulke en ook andere slimme regels bepalen de kwaliteit van hun werk en maken de onmogelijke taak ook een stuk overzichtelijker.
Nadien is de werkwijze van Google, het geheim dat niemand kent maar waar iedereen naar raadt, steeds verder verfijnd. Paul de Beer schreef hierover een hele reeks artikelen die het allemaal nader uitleggen. Uiteindelijk is de huidige stand op dit moment samen te vatten in een term waar Google gebruik van maakt: 'expert status'.
Expert status
Google streeft er naar vast te stellen wie op bepaalde terreinen 'expert status' hebben. Als je door Google wordt gezien als een gezaghebbende bron zal je hoger opduiken in zoekresultaten in het gebied waarop je actief bent. De strijd tussen zoekmachines die momenteel aan de gang is zal zeker gaan over wie er het best in slaagt om de werkelijk gezaghebbende bronnen het hoogste te waarderen. Daar heb je als zoeker immers wat aan.
Het toekennen van belang aan een webpagina moet gebeuren aan de hand van simpele, geautomatiseerde regels. Een voor de hand liggend gegeven, namelijk het aantal bezoekers dat een site trekt, is niet beschikbaar. De software van de zoekmachine moet zich baseren op wat op Internet is vast te stellen. Daarmee ben je dus min of meer beperkt tot iemands zichtbare output en wat anderen daarmee doen in hun output.
Google positie als metafoor binnen en buiten de organisatie
Binnen en buiten de kennisorganisatie kan het streven naar 'expert status' een belangrijke rol spelen. Hier zijn een paar punten om aan de hand van de metafoor over na te denken:
Je kunt alleen expert status krijgen als je output levert in een omgeving waarin je doelgroepen ook opereren.
De output die je levert worden op belang beoordeeld volgens bepaalde regels die voortdurend veranderen. Over deze regels kun je wel veel te weten komen, je kunt ze zelf echter nauwelijks beïnvloeden.
Bij alles wat je publiceert zul je moeten nadenken over de expliciete verbinding met wat andere mensen zoeken en nodig hebben.
Kennisoverdracht is voorlopig nog heel erg verbonden met taal, schrijven, verwoorden.
Bij het publiceren van je output moet je dingen benoemen zoals je doelgroep ze benoemt, zelfs als dat voor jou als expert soms niet helemaal klopt.
Je kennis concurreert met kennis van andere experts om aandacht van mensen die naar jouw kennis op zoek zijn. Alleen als je in de top 6 staat maak je een serieuze kans om regelmatig gevonden te worden.
Behalve de kern van je boodschap zijn ook de context en het netwerk waarin je opereert erg belangrijk. Mensen moeten je niet alleen kennen, het moet ook blijken dat ze je kennen. Ook is belangrijk wat de expert status is van mensen die je (er)kennen.
Expert status is makkelijker te krijgen als je verbonden bent met duidelijke identiteiten: een bekend persoon, een bekende organisatie, een merk.
Om je expert status te verbeteren zul je moeten vaststellen wat je positie nu is en waar je die aan te danken hebt. De meetbaarheid en zichtbaarheid van je resultaat is geweldig leerzaam voor iedereen die streeft naar expert status op een bepaald terrein.
Google en andere zoekmachines zullen steeds meer moeite doen om een onderscheid te maken tussen gezaghebbende informatiebronnen en commerciële proposities. Dat wil niet zeggen dat het een en het ander niet samen kunnen gaan maar wel dat steeds duidelijk moet zijn in welk domein je opereert.
De blog als metafoor
Het tweede verschijnsel op Internet dat erg behulpzaam kan zijn voor kennisorganisaties en kenniswerkers is de weblog of blog. Over blogs verschenen eerder artikelen op deze website.
Hier zijn een paar punten om over na te denken als kennisorganisatie en kenniswerker:
Reputatie kan worden verbonden met een organisatie of merk maar in eerste instantie bestaat een kennisorganisatie uit mensen met visie, een mening of verstand van bepaalde zaken.
Een blogger kan alleen succesvol zijn als duidelijk is waar hij of zij voor staat. Een tijdje bloggen en vaststellen waar een publiek wel en niet in geïnteresseerd is werkt zeer verhelderend voor iedere expert.
Met de blog wordt publiceren en distribueren goedkoop maar goede inhoud produceren en deze steeds weer onder de aandacht krijgen van een publiek blijft een enorme inspanning. Veel blogs publiceren niet zozeer basisinformatie als wel metainformatie. Een blogger voegt vooral meningen toe, legt verbanden, selecteert, stipt een punt aan of belicht een andere kant.
Er is een minimumfrequentie van blogentries om een doelgroep aan je te binden. Succesvolle bloggers zijn bij uitstek netwerkers. Ze verbinden zich in het openbaar op hun blog met andere mensen, bronnen, bedrijven, meningen.
In blogland ontstaat orde achteraf. Je kunt aanvoeren dat niemand zit te wachten op al die individuele meningen en al die verschillende blogs, die je onmogelijk allemaal regelmatig kunt bezoeken. Maar je ziet vanzelf oplossingen ontstaan voor de veelheid. De RSS feed, een standaard om koppen en inlezers te presenteren aan de gebruiker of op een website, is snel populair geworden. In combinatie met RSS readers zijn mensen nu in staat om snel koppen en onderwerpen te scannen. Als je research doet kan het heel prettig zijn om in korte tijd een overzicht te krijgen van de verschillende meningen en mogelijke bronnen.
Mensen met een reputatie (of expert status) trekken soms met weinig middelen meer bezoek dan een organisatie waar ze mee verbonden zijn. Het is interessant om te zien in welke gevallen dat speelt en waarom dat is. Bureaucratie, procedures of de noodzaak om voorzichtig en correct te zijn kunnen ineens een groot nadeel opleveren.
In het algemeen zullen mensen bij een blog altijd op zoek gaan naar de reden dat iemand over een bepaald onderwerp publiceert. Wat is zijn of haar belang? Waarom heeft hij of zij er verstand van? Waar verdient hij of zij geld mee?
Vragen voor kennisorganisaties en kenniswerkers
Samenvattend zou ik iedere kennisorganisatie en iedere kenniswerker aanraden eens goed te kijken hoe Google werkt en hoe zoekresultaten op je eigen interesse- of vakgebied(en) tot stand komen. Ook is het de moeite waard eens te kijken wie er met succes bloggen op je terrein en wat het totaal van bloggers op een bepaald terrein voor gezamenlijk resultaat oplevert. Deze vragen hebben mij en de kennisorganisatie waar ik deel van uitmaak al veel geholpen:
Hoe benoem ik het terrein waarop ik expert status zou willen hebben?
Wie scoren er hoog bij Google (of een andere zoekmachine) op dat terrein en waarom?
Wat zoeken de mensen bij Google die ik mijn kennis (producten, diensten) zou willen verkopen?
Als ik aan de hand van simpele regels op internet zou moeten vaststellen wie een expert is op mijn vakgebied, welke regels zou ik dan bedenken?
Als ik iedere dag de tijd kon nemen om mijn kennis via een blog te delen waar zou ik dan over schrijven?
Hoe zou ik een publiek aan mijn blog kunnen verbinden, welke onderwerpen zou ik aansnijden om ze lekker te maken?
Wie bloggen er op dat terrein en wie zijn succesvol?
Wat zie ik als ik probeer een aantal blogs op dat terrein te overzien
Wie maken er deel uit van mijn netwerk en hoe zichtbaar zijn zijzelf en onze relatie voor mijn doelgroepen?